استعمال نمايند . هر روغنى را كه براى مالش به كار برند ، بهتر آن است كه شمع در آن باشد ، تا نلغزد و ماندگار باشد . و بايد قبلا به ماليدنيهاى كم‌نيروتر شروع كرد . اگر تأثير مطلوب نبخشيد آن‌گاه نيرومندتر را به كار برند . بعد از پاك نمودن بيمار وسيلهء حقنه‌ها و غيره بايد بوكردنيها و به‌ويژه خربق سياه بو كند ، عطسه‌آور نيرومند به كار ببرد . روغن قوى به عمل گيرد . آهن سرخ‌شده را نزديك سر نگهدارد . ضمادهاى تحليل‌برنده را - كه ياد گرفته‌اى - بر سر بيمار بگذار ! اگر ممكن است با پر آلوده به روغن سوسن يا روغن زيتون او را به قى وادارى ؛ و به‌ويژه اگر گمان بردى كه امتلاء در معده روى داده و از زياده خورى به رنج افتاده ، از قى كردن بسيار سود بيند . در قى كردن فايدهء ديگرى هم هست : دل به هم آمدن و زوركى قى كردن مزاج سر كسانى كه سكتهء سرد و تر دارند گرمى دهد . و بايد بادكردگى را راند كه بدن سبك مىشود . بايد چيزى ميان دندانهاى بيمار قرار داد چنان‌كه گفته شد ، تا نتواند دندان بر دندان بسايد و دندان فاسد شود . و اگر قبوضيت داشتند ، روغن گرچك پخته با آب فيجن را دو درهم همراه آب ريشه‌ها ( اصول ) بخورانند و به تدريج زياد كنند تا روزانه به پنج درهم مىرسد . و اگر ممكن باشد اندازهء يك درهم ترياق و معجون ترياق ( مثروديطوس ) و « شليثا » ، بلاذر ، « شجرينا » ( سنجرينا ) و امثال آنها را به قدر يك فندق در دهان گردانند . اگر سكته از نوع سهل و آسان است ، يك مثقال گندبيدستر با آب عسل و اسكنجبين عسلى كافى است ، هم‌چنين نيم درهم از اين دارو را بخورد و آب عسل ساده يا همراه ادويه‌جات ديگ‌افزار بخورد مفيد است . اگر ديدى كه بيمارى سبك شد ، بيمار را غرغره مىدهى و به عطسه مىآورى و حجامت بر پشت گردن و مهره‌هاى پشت مىگذارى . اگر احتياج به نشتر زدن پيدا كند نشتر مىزنى و الّا نمىزنى و بيمار را در ننو مىگذارى . بعدا ، بعد از سه هفته در جاى گرم مىنشانى و روزى كه به حمام رود او را با روغنهاى گرمىبخش مىمالى . مادهء غرغره ، بعد از پاكسازى فراگير تمام بدن : آب‌پز : آويشم ، پونه ، مرزهء كوهى ، حسل ، و امثال آنها در سركهء آميخته با عسل مفيد است . آب سلق ، مويزك ، آويشم ، سماق هم همين كار را مىكند . داروى قوىتر از اينها : فلفل و دار فلفل ( فلفل دراز ) زنجفيل ، مويزك ، گل محمدى ، بورك ، سماق را مىكوبند و قاطى مىكنند و با شراب سيكى خمير نمايند و قرصهايى از آن سازند كه بيمار در ميان دندانها مىجود . يا اينكه در آب‌پز حسل همراه مصطكى ريخته و بدان غرغره مىكنند . زيرا فلفل و دار فلفل و خردل و پونه و مويزج و مرزنگوش چه تنها يا همراه هم در هر دو نوع غرغره و جويدن مفيدند . گاهى گل هم با آنها قاطى مىشود ولى سماق حتما بايد باشد . وج ( سوسن زرد ) در اين‌باره مفيد است و تأثير بسزا دارد . اندودن اندام بيمار با روغنهاى گرم ، به روانى كه در عصبها جريان دارد نيرو بخشد و زوايد را در